Een Verdediging Van Het Libertarisme

Only available on StudyMode
  • Pages : 9 (2957 words )
  • Download(s) : 353
  • Published : March 29, 2011
Open Document
Text Preview
Een verdediging van het libertarisme -|- Oskar Knötschke

Waarom de mens het determinisme moet verwerpen

In dit essay ga ik een incompatibalistische visie verdedigen, een visie die er van uitgaat dat het determinisme en de vrije wil niet samengaan. Ik verdedig de visie van het libertarisme, een positie in het “vrije wil-debat” die uitgaat van de autonomie van de mens. Het ontkent het determinisme en probeert het bestaan van een vrije wil te beargumenteren. In dit essay ga ik een stelling verdedigen die het libertarisme zo goed mogelijk vat: “De mens is vrij in zijn handelen, is niet gedetermineerd door externe factoren en is daarmee moreel verantwoordelijk voor zijn handelingen”. Dit essay zal voornamelijk gericht zijn op het afwijzen van het determinisme, naast uiteraard de nodige onderbouwing van de moeilijk te definiëren en gevoelige begrippen autonomie en vrije wil, te beginnen met een zeer beknopte uitleg van mijn notie van deze begrippen.

Zo simpel mogelijk gezegd is ‘autonoom zijn’ het zichzelf zijn. Men is zijn eigen persoon, gedirigeerd door gedachtes, verlangens en karakteristieken die niet simpelweg aan iemand opgelegd worden, maar deel zijn van wat beschouwd kan worden als iemands authentieke zelf. Een wezen heeft een vrije wil wanneer het, gegeven alle andere causale factoren in het universum, de mogelijkheid bezit om meer dan één optie te kiezen. Het gaat om vrijheid die men zelfs geketend met een pistool tegen zijn hoofd heeft: het is mentale vrijheid van causale determinatie.

Het debat tussen vrije wil en determinisme vloeit voort uit de schijnbare tegenstrijdigheid van de causaliteit in de natuur en het vermogen van de mens om te kiezen tussen meerdere opties, uiteindelijk gericht op de voor hem meest wenselijke uitkomst. Levenloze materie zoals stoelen, stenen en planeten, bewegen alleen volgens externe natuurlijke krachten. Niet-menselijke organismen handelen alleen ten bate van hun eigen overleving. De mens lijkt echter een uitzondering op de regel te zijn door zijn unieke vermogen om na te denken over hoe hij wil leven en welke waarden hij hierbij voorop wil stellen. Deterministen verwerpen het idee dat deze keuzes vrij zijn, en beweren dat een mens geen uitzondering is op het causale karakter van de natuur, omdat hij en zijn keuzes niets meer zijn dan het product van zijn omgeving. Besluiten zijn een product van het gevecht tussen conflicterende omgevingsinvloeden. Mijn inzet in dit essay zal een verheldering zijn van de ogenschijnlijke tegenstelling tussen causaliteit en vrije wil, en een distantiëring van het standpunt dat de mens een product is van zijn omgeving, het determinisme. Wat zonder de vrije wil?

Zonder vrije wil is het onmogelijk voor de mens om een doel te hebben in zijn handelen. Er valt niet te handelen naar een doel, of beter gezegd; er is voor hem geen andere optie dan te handelen naar één bepaald doel, en daarmee vervalt de waarde van dit doel. Er is geen andere optie, dus vervalt de waarde van de keuze voor deze optie. Er is maar één mogelijk pad te bewandelen, en daar valt niet van af te wijken. Er is dus geen afweging van opties, geen vergelijking, en zonder goed te vergelijken met slecht valt er geen verschil te ontdekken. De waarde van iets ligt in zijn meerwaarde over iets anders.

Wanneer de mens voor een keuze staat en hij heeft twee opties, dan kiest hij een van de opties omdat deze voor hem meer te bieden heeft, deze heeft meer waarde. Maar wanneer de mens geen opties meer heeft en zonder keuze handelt, ongeacht of dit voor hem goed of slecht is, vervalt de waarde omdat er geen vergelijking meer is. Een handeling verkrijgt zijn waarde in vergelijking tot een tegenovergestelde handeling. Bijvoorbeeld, als een mens zou kunnen kiezen tussen ademen en niet ademen, klinkt niet ademen beter in de oren: waarom een overbodige lichaamshandeling in gebruik nemen? Als men dan zou worden gedwongen tot de keuze om toch te ademen, zou hij daar teleurgesteld over zijn; ik...
tracking img