Porównanie Systemów Politycznych Rp I Usa

Pages: 10 (2859 words) Published: January 9, 2011
Porównanie systemów politycznych
Polski i USA

Porównanie systemów politycznych obydwu krajów może nastręczać nieco trudności, głównie ze względu na specyfikę ich kształtowania na przestrzeni dziejów. Co najważniejsze, USA to kraj o długiej i nieprzerwanej tradycji demokratycznej, w którym wszelkie poważne zmiany dokonywały się (może z wyjątkiem wojny secesyjnej i jej skutków) drogą ewolucji, przez co system polityczny wypracowano poprzez ciągle opieranie się konsensusie. Polska tymczasem to kraj, który mimo swej bogatej historii i posiadania w swoim dorobku innowacyjnych rozwiązań systemowych (takich, jak choćby idea Rzeczpospolitej Obojga Narodów i uchwalenie drugie – po amerykańskiej – konstytucji na świecie), jest młodą demokracją z dość syntetycznie zbudowanym ustrojem (transformacja ustrojowa 1989 roku spowodowała odgórny „przewrót” w tym względzie, przynajmniej w pewnym zakresie). Po drugie, tradycja demokratyczna znajduje swój wyraz nie tylko długotrwałym charakterze rozwiązań prawno ustrojowych, ale również mentalności i kulturze politycznej społeczeństwa. Także i pod tym względem Polska może uchodzić za państwo o dość niedojrzałej strukturze, będącej w ciągłym procesie formowania się. Mimo tych i innych czynników porównanie poszczególnych rozwiązań systemowych i instytucji funkcjonujących w ich ramach daje bardzo ciekawe rezultaty, nie do końca świadczące o ekstremalnej rozbieżności systemu politycznego naszych państw.  

Władza państwowa.

Zasadniczą kwestią, mającą przemożny wpływ na wygląd i funkcjonowanie systemów politycznych obydwu państw jest fakt, iż Stany Zjednoczone to państwo federalne, a Polska – unitarne. USA już z samej definicji są związkiem poszczególnych części składowych (początkowo było to trzynaście kolonii angielskich, z czasem liczba stanów urosła do pięćdziesięciu – czterdzieści osiem to tzw. stany kontynentalne, pozostałe dwa to nie połączona z resztą kraju Alaska i archipelag Hawajów). Federalny charakter państwa widoczny jest choćby w kwestii zmiany konstytucji, a także w funkcjonowaniu izb kongresu (Senat składa się ze 100 członków, po 2 z każdego stanu). Polska to państwo o strukturze jednolitej, w której 16 województw ma charakter administracyjny, żadne z nich nie stanowi samodzielnego podmiotu lub nie obdarzone zostało autonomią.

Ogólne zasady ustrojowe – porównanie ustaw zasadniczych.

Podstawę prawną obydwu państw stanowią konstytucje. Amerykańska uchwalona została we wrześniu 1787 roku, a weszła w życie półtora roku później. Jest to najstarsza (w dodatku obowiązująca) ustawa zasadnicza na świecie. Polska, mimo że może się pochwalić drugą po amerykańskiej konstytucją, opiera swój porządek prawny na bardzo „świeżym” akcie, bo pochodzącym z kwietnia 1997 roku. Zastąpił on obowiązującą przez pięć lat tzw. Małą Konstytucję, regulującą tylko podstawowe kwestie funkcjonowania państwa demokratycznego.

Ogólnie stwierdzić można, że główne zasady zawarte w obu aktach zasadniczych są podobne, gdyż wynikają z istoty systemu demokratycznego. Różnica tkwi za to w tym, że w Polsce uznano za konieczne wyliczenie głównych pryncypiów ustrojowych, co uczyniono w I rozdziale konstytucji. Nie znajdziemy podobnej konstrukcji w jej amerykańskim odpowiedniku. Jedynym odstępstwem od tej reguły jest wstęp, w którym już pierwsze słowa prezentują naczelną zasadę ustroju USA. Chodzi oczywiście o frazę „We, the People”, w której „lud” oznacza naród w sensie politycznym, a całość zwraca uwagę na jego suwerenność. To z natchnienia narodu uchwalona ustawę zasadniczą, one jest jej nadawcą i adresatem. W Konstytucji RP suwerenność narodu znalazła się pośród innych zasad, takich jak demokratyczne państwo prawne, podział władz i pluralizm polityczny.

W kwestii konstytucji istotna jest jeszcze procedura jej zmiany. Oddaje ona charakter obydwu demokracji. USA jako państwo federalne przyjęło zasadniczo inny model wprowadzania zmian do konstytucji niż państwa unitarne, w tym Polska. Aby tego dokonać,...
Continue Reading

Please join StudyMode to read the full document

You May Also Find These Documents Helpful

  • When i came to USA Essay
  • Essay on Why I Came to Usa
  • It Is I Essay
  • Obesity Problem in USA Essay
  • Essay about USA
  • i posted this because i was forced to Research Paper
  • Speech I Informative Speech Essay
  • The Causes of World War I Essay

Become a StudyMode Member

Sign Up - It's Free