Peter Principle

Pages: 9 (779 words) Published: May 24, 2010
პიტერის პრინციპი

კანადელმა პედაგოგმა ლოურენს პიტერმა ჩამოაყალიბა დებულება, რომელმაც მას მთელს მსოფლიოში გაუთქვა სახელი. დებულების თანახმად, იერარქიულ ორგანიზაციებში გამუდმებით ხდება კომპეტენტური თანამშრომლების დაწინაურება და თანამშრომლები იღებენ უფრო მაღალ თანამდებობებს მანამ, სანამ იმ დონეს არ მიაღწევენ, რომლის შესაბამისი მოვალეობების შესრულება მათ ძალებს აღემატება. პიტერის პრინციპის თანახმად, იერარქიულ სისტემაში ნებისმიერი თანამშრომელი აღწევს თავისი არაკომპეტენტურობის დონეს. სწორედ აქ, არაკომპეტენტურობის დონეზე, თანამშრომელი მანამ დარჩება, სანამ ორგანიზაციას ან თავისი ნებით არ დატოვებს, ან პენსიაზე არ გავა, ან არ მოკვდება. რაც მეტი თანამშრომელი აღწევს თავისი არაკომპეტენტურობის დონეს, მით უფრო მეტად იკლებს ორგანიზაციის საერთო კომპეტენცია, ეცემა მისი ეფექტიანობა და რეგრესი უწყვეტ პროცესად ყალიბდება. „უკანასკნელი გაჩერების სინდრომი” თვალნათლივ გამოიხატება თანამშრომელთა ქცევაში – სამუშაოს ფორმალიზებისაკენ სწრაფვაში, ახალი ბიუროკრატიული წესების მოგონებაში და ასე შემდეგ. ფაქტობრივად მხოლოდ ისინიღა მუშაობენ ნაყოფიერად, ვისაც თავიანთი არაკომპეტენტურობის დონისთვის ჯერ არ მიუღწევიათ, მაგრამ ასეთების რაოდენობა თანდათან უფრო მცირდება. პიტერის პრინციპი შედეგები: 1. დროთა განმავლობაში, თითოეულ თანამდებობას დაიკავებს თანამშრომელი, რომელიც არაკომპეტენტური იქნება თავისი მოვალეობის შესასრულებლად. 2. საქმეს ის თანამშრომლები აკეთებენ, რომლებსაც ჯერ საკუთარი არაკომპეტენტურობის დონისათვის არ მიუღწევიათ. ეს მოსაზრებები აქტუალური იქნებოდა პიტერის მოღვაწეობის პერიოდში, დღევანდელობაში კი ისინი სხვა სახეს მიიღებდნენ, მაგრამ ამაზე მოგვიანებით... სანამ პიტერის პრინციპებზე გავაგრძელებდეთ საუბარს, გვინდა გაგიზიაროთ ჩვენი მოსაზრება განხილულ საკითხთან დაკავშირებით, ცხადია გადაწყვეტილება კადრის დაწინაურების შესახებ მოდის „ზემოდან“, ესე იგი ამა თუ იმ თანამშრომლის იერარქულ კიბეზე ზევით წანაცვლების გადაწყვეტილებას ზედა რგოლის მენეჯერები იღებენ. ნებისმიერი ნორმალური ორგანიზაციის ნორმალური ზედა რგოლის მენეჯერი უნდა აკვირდებოდეს დაქვემდებარებულის მიღწევებს, პიროვნულ თვისებებს, რამდენად შეესაბამება დაკავებულ პოსტს თავისი პიროვნული თუ პროფესიული უნარ–ჩვევებით და ალბათ იმასაც უნდა ხვდებოდეს, შესძლებს თუ არა კარგად გაუძღვეს შეთავაზებულ დაწინარებულ პოზიციას. მართლაც, შეიძლება ამჟამად დაკავებული პოსტისთვის თანამშრომელი ძალიანაც კომპეტენტური იყოს, პირნათლად ასრულებდეს თავის მოვალეობას, არ ჰქონდეს მიღწეული არაკომპეტენტურობის დონისთვის და მენეჯერი თვლიდეს, რომ დაკავებული პოსტისთვის ის „ცოდოა“ და მისი შესაძლებლობები მის დაკისრებულ მოვალეობებს და პასუხისმგებლბას აღემატება, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ის მზად არის დაწინაურებისთვის და განსხვავებული პასუხისმგებლობის მიღებისა და პროცესების გაძღოლისთვის. დაწინაურების პროცესი ძალიან ფრთხილად და კარგად უნდა იყოს გაანალიზებული, შეცდომის ალბათობა მინიმუმამდე უნად იქნას დაყვანილი. პიტერის პრინციპზე მსჯელობას გავაგრძელებთ იმ დაშვებით, რომ ზედა რგოლის მენეჯერმა სწორად ვერ შეარჩია დასაწინაურებელი კანდიდატი ან ვიღაცის „ძლიერმა ხელმა“ ითამაშა როლი და ახალი პოსტის დაკავებით თანამშრომელს არაკომპეტენტურობის დონისთვის მიაღწევინეს, რაც ამ უკანასკნელის მუშაობის სტიმულს მნიშვნელოვნად შეამცირებს. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი ამართლებს პიტერის პრინციპს, არიან ისეთებიც, ვინც თვლიან, რომ არსებობს მრავალი ამოვარდნა, რომელიც პრინციპის სამართლიანობას ეჭვქვეშ აყენებს. მოვიყვანოთ რამდენიმე მაგალითი: ხშირად ხდება, რომ თანამშრომელი დაკავებული თანამდებობისთვის არაკომპეტენტურია (მან მიაღწია თავისი კომპეტენტურობის მაქსიმუმს) და ხელს უშლის ამა თუ იმ პროცესის მიმდინარეობას, ძალიან ხშირად ასეთი თანამშრომელი გადაჰყავთ ახალ თანამდებობაზე, სადაც ასევე ვერ მოიტანს სარგებელს, მაგრამ ზემოხსენებულ პროცესს დაბრკოლებას აღარ შეუქმნის (ჩვენთვის გაუგებარია რაში სჭირდება კომპანიას ასეთი „პარაზიტები“, რატომ არ ათავისუფლებენ ასეთ პიროვნებას სამსახურიდან ან ისეთ ადგილზე რატომ არ ნიშნავენ, რომელიც მის შესაძლებლობებს მოერგება) და მაინც, ითვლება, რომ ეს ადამიანი დააწინაურეს, მაგრამ ჩვენ ამას დაწინაურებას ვერ ვუწოდებთ, ის უბრალოდ მოიშორეს არასასურველი პოზიციიდან და მახვილი თავლისთვის ეს ძნელი შესამჩნევი არ უნდა იყოს. მეორე ვითომ გამონაკლისი პიტერის თეორიიდან ,...
Continue Reading

Please join StudyMode to read the full document

You May Also Find These Documents Helpful

  • Peter Principle Essay
  • Principle of War Essay
  • Principles of Aseptic Technique Essay
  • Essay about Marta's Principle in Life
  • Fayol’s 14 Principles of Management Essay
  • Planning Management Principles Essay
  • 12 Principles of Spiritual Leadership Essay
  • Deming's 14 Principles Essay

Become a StudyMode Member

Sign Up - It's Free