Klaster

Only available on StudyMode
  • Pages : 16 (4097 words )
  • Download(s) : 6151
  • Published : August 10, 2010
Open Document
Text Preview
KLASTER
-magkakasunod na dalawang magkaibang katinig sa isang pantig. -so walay apil ang "ng", "ll", and "rr"
...
Pusisyon:
1. Inisyal
---- klaster ay nasa unahan (e.g. tren, blusa, dyosa, pwesto, swerte) 2. Midyal
---- klaster ay nasa gitna (e.g. iskedyul, iskwater, sakristan) 3. Pinal
---- klaster ay nasa hulihan (e.g. bleyd, klawn, krusifiks, keyk)

MALAYANG NAGPAPALITAN
-mga ponemang nagpapalitan sa parehung pusisyon sa isang salita ngunit hindi nagbabago ang kahulugan

e.g.
/e/ - /i/ (e.g. lalake = lalaki, babae = babai )

*ends in /i/ if followed by an "ing"
/o/ - /u/ (e.g. nuon = noon, totoo = tutoo)

*depende sa atuhor (?!?!?!)
/d/ - /r/ (e.g. marumi = madumi, marami = madami, mariin = madiin)

*depende sa antas sa tao (?!?!)

Kasaysayan ng Wikang Filipino

Ang Pilipinas ay binubuo ng 7, 107 pulong tinitirhan ng may mahigit nang 80 milyong mamamayang gumagamit ng may 86 na iba’t ibang dialekto. Kabilang sa mga pangunahing dialekto ay ang:

Tagalog Bicol
Cebuano Waray
Ilocano Pampango
Hiligaynon Pangasinan Maranaw

Naging malaking hadlang sa pagkakaroon ng wikang katutubo noon ang pagkakahiwa- hiwalay nila ng lugar.

May kasulatan noong 1681 na nagsasabing ang wikang Tagalog ay wikang ginagamit at nauunawaan hindi lamang ng mga katutubo sa Luzon kundi maging sa iba pang isla.

PANAHON NG KASTILA
Sa hangaring mabilis na mapalaganap ang Kristyanismo sa kapuluan, ipinag-utos ng hari ng Espanya na turuan ng wikang Kastila ang mga Pilipino subalit ang mga prayle ang naging hadlang sa pagsasakatuparan ng gayong kautusan. Minabuti nilang hindi matutunan ng mga Pilipino ang wikang Kastila kung kaya’t ang mga prayle ang siyang nag-aral ng iba’t ibang wikain sa Pilipinas upang makausap at maturuan ng relihiyong Kristyano. Upang mapadali ang pag-aaral ng wikain, isinulat ng mga naunang napadestinong prayle ang mga aklat-panggramatikang maaaring maging gabay sa pag-aaral ng sinumang mapupuntang pari sa lugar na iniwan. Sa gayon, naiambag ito sa panitikan ng Pilipinas: (1) Romanisasyon ng Alibata at (2) pagkakasulat ng aklat gramatika ng iba’t ibang wikain sa Pilipinas.

PANAHON NG PROPAGANDA at HIMAGSIKAN
Matapos ang matagal-tagal ding pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas, namulat ang damdaming makabayan ng mga Pilipinong natutong maghimagsik sa pang-aabuso ng mga mananakop. Maraming nasulat na panitkan sa wikaing Tagalog – tula, sanaysay, kwento, atbp mga akdang hitik sa damdaming makabayan. Napatatag ang Katipunan at naisulat ang Kartilya ng Katipunan sa Tagalog.

PANAHON NG AMERIKANO Nagpadala si Pangulong Mc Kinley ng isang lupon upang mapag-aralan ang mga pangungunahing pangangailangan ng mga Pilipino. Ang lupon ay pinamunuan ni Komisyong Schurman at ayon sa kanilang ulat, lumitaw na ang pangunahing pangangailangan ng bansa ay ang “walang gugol at pambayang paaralan.” Sinabi rin nila na ang pagpipilit na wikang Ingles ang gawing wikang panturo sa mga Pilipino ay kawalan ng katarungan. Ngunit lumitaw na mahirap gawing wikang panturo ang katutubo dahil sa walang isang wikang katutubo lamang na magagamit at mauunawaan ng buong kapuluan.

Noong 1924, si N.M. saleeby, sa kanyang artikulong “The Language of Education in the Philippine Islands,” ay nagwika na kailangan ng Pilipinas ang isang wikang pambansang ibabatay sa isa sa mga vernakular. Sang-ayon dito si Blake at sinabi pa niyang ang Tagalog ay siyang karapat-dapat na maging saligan ng wikang pambansa.

PANAHON NG MALASARILING PAMAHALAAN
Sa pagkakatatag ng Malasariling Pamahalaan at sa ilalim ng pamumuno ni Pang. Manuel L. Quezon nagkaroon ng malaking hakbang tungo sa pagkakaroon ng Pilipinas ng isang wikang pambansa. Sinikap niyang mapasama sa Saligang Batas ng Komonwelt ang Artikulo XIV, Pangkat 3 nag nagsasaad na “ . . . . ang Kongreso ay gagawa ng hakbang tungo sa...
tracking img