Erythrocyte: Structure & Metabolism

Only available on StudyMode
  • Download(s) : 1500
  • Published : August 25, 2010
Open Document
Text Preview
Erythrocyte: Structure & Metabolism

หัวข้อบรรยาย
1. Red cell membrane
1. Membrane lipid
2. Membrane skeleton
3. Peripheral proteins
4. Integral proteins
2. RBC metabolism
1. Glycolytic (Embden-Meyerhof) pathway
2. Hexose monophosphate shunt
3. Rapoport-Luebering pathway
2.4 Methemoglobin reductase pathwa
3. Hemoglobin
3.1 Hemoglobin structure
3.2 Hemoglobin synthesis
3.3 Genetic control of hemoglobin structure
3.4 Hemoglobin function
3.5 Hemoglobin catabolism
4. Iron metabolism

วัตถุประสงค์ของการศึกษา 1. อธิบายได้ถึงลักษณะสำคัญและส่วนประกอบของ red cell membrane ที่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดพยาธิสภาพที่สำคัญในกลุ่มโรคทางโลห

ิตวิทยา
2. อธิบายได้ถึงเมตาบอลิซึมของเม็ดเลือดแดงและหน้าที่ของเซลล์เม็ด

เลือดแดง
3. อธิบายได้ถึงหน้าที่ความสำคัญของฮีโมโกลบิน รวมทั้งเมตาบอลิซึมของเหล็ก

เม็ดเลือดแดงปกติ
เม็ดเลือดแดง เป็นเซลล์ที่มีความจำเพาะไม่เหมือนเซลล์ในอวัยวะอื่นๆทั้งในลัก

ษณะ รูปร่าง คุณสมบัติ ตลอดจนหน้าที่ และวิธีการในการทำงาน เม็ดเลือดแดงได้ถูกค้นพบมานานกว่า 300 ปีมาแล้ว เม็ดเลือดแดงทั้งหมดทุกเซลล์ในร่างกายตั้งแต่เซลล์ต้นกำเนิดแรก

สุดจนถึงเซลล์ระยะสุดท้าย รวมกันเปรียบเหมือนอวัยวะหนึ่งเรียกว่า erythron
เม็ดเลือดแดง โดยทั่วไปหมายถึงเม็ดเลือดแดงระยะสุดท้าย เป็นเซลล์ที่หลุดออกมาจากไขกระดูกแล้วไหลเวียนในกระแสเลือด ไม่มีทั้งนิวเคลียสและอวัยวะอื่น เรียกว่า erythrocyte ส่วนเม็ดเลือดแดงระยะต้นๆที่มีนิวเคลียสทุกระยะเรียกรวมว่า erythroblast เมื่อมีการผลักนิวเคลียสออกไป แต่ยังมีอวัยวะอื่นๆภายใน cytoplasm และยังมีการสร้าง hemoglobin เรียกเซลล์ในระยะนี้ว่า reticulocyte เซลล์ในระยะ erythroblast และ reticulocyte เรียกรวมๆว่า เม็ดเลือดแดงตัวอ่อน

เม็ดเลือดแดงมีรูปร่างกลมแบนตรงกลางมีส่วนเว้าเข้าหากัน (biconcave disc) การที่เม็ดเลือดแดงมีพื้นที่ผิวมากกว่าเซลล์รูปทรงกลมที่มีปริม

าตรเท่ากัน ทำให้เม็ดเลือดแดงมีการแพร่กระจายออกซิเจนระหว่างภายในและภายนอ

กเม็ดเลือดแดง ได้เป็นอย่างดี ข้อได้เปรียบอีกข้อหนึ่ง คือเม็ดเลือดแดงสามารถรับแรงกระทำจากภายนอกได้เป็นอย่างดี เพราะมีพื้นที่ผิวเผื่อไว้ ทำให้เม็ดเลือดแดงลอดผ่านช่องหรือหลอดเลือดเส้นผ่าศูนย์กลางเล็

กๆได้

เยื่อหุ้มเซลล์เม็ดเลือดแดง (Red cell Membrane)
เยื่อหุ้มเซลล์เม็ดเลือดแดงมีหน้าที่สำคัญคือ 1. ควบคุมรูปร่างเม็ดเลือดแดง 2. เป็นตัวกั้น hemoglobin และ enzymes ภายในเซลล์ออกจากพลาสมา 3. ควบคุมและส่งเสริมการแลกเปลี่ยนสารภายกับภายนอก ของเม็ดเลือดแดง 4. ทำให้มีความยืดหยุ่นและสามารถไหลผ่านช่องแคบๆได้ การศึกษาทำความเข้าใจเรื่องเยื่อหุ้มเซลล์เม็ดเลือดแดงเป็นความ

รู้พื้นฐานสำหรับการเข้าใจกลไกการทำลายเม็ดเลือดแดง และการเกิด hemolytic anemia และเป็นพื้นฐานการเข้าใจเยื่อหุ้มเซลล์ชนิดอื่นๆด้วย

ส่วนประกอบและโครงสร้างเม็ดเลือดแดง
เยื่อหุ้มเม็ดเลือดแดงประกอบด้วย โปรตีนประมาณร้อยละ 52, ไขมันร้อยละ 40 และ คาร์โบไฮเดรตร้อยละ 8 เมื่อศึกษาโครงสร้างเม็ดเลือดแดงพบว่า membrane มี 2 ชั้น (รูปที่1) คือชั้นนอกเป็น lipid bilayer เรียกว่า plasma membrane และชั้นในเป็นโปรตีนที่เป็น membrane skeleton (cytoskeleton)

[pic]

รูปที่ 1 แสดงโครงสร้างเยื่อหุ้มเซลล์เม็ดเลือดแดง (Structural Organisation of the RBC Membrane) ประกอบด้วย plasma membrane (membrane lipid) และ membrane skeleton (ดัดแปลงจาก www.sfu.ca/ ˜ghlim/presentation/rbc-membrane-structure.html)

Membrane lipid (plasma membrane)
ชั้นของ lipid bilayer ประกอบด้วย ส่วนที่เป็นไขมัน phospholipids และ cholesterol ส่วน phospholipid มี สองส่วน ส่วนหัวออกด้านนอกเป็นส่วนที่อยู่กับน้ำ (hydrophilic) เพื่อสัมผัสกับน้ำได้เรียกว่า polar head ประกอบด้วย phosphate group (PO4) ทำให้ส่วนหัวนี้มีประจุลบ (รูปที่ 2) อีกส่วนหนึ่งคือส่วนปลายที่ไม่ชอบน้ำ (hydrophobic) ประกอบด้วย hydrocarbon ที่เป็น non-polar เรียกว่า ส่วนหาง hydrocarbon (รูปที่ 2) การเรียงตัวลักษณะนี้ทำให้เกิด lipid bilayer โดยฟอสโฟไลปิดหันเอาหางไฮโดรคาร์บอนชนกัน และหันเอาส่วนหัวที่มีขั้วออกนอก (รูปที่ 3) โดยชั้นนอกไลปิดจะหันส่วนหัวที่มีขั้วสัมผัสกับพลาสมาของเลือด เรียกชั้นนี้ว่า แผ่นเยื่อชั้นนอก (outer leaflet)...
tracking img